bởi thế, cần phát hiện sớm các dấu hiệu của bệnh để điều trị kịp thời tránh biến chứng ảnh hưởng lâu dài với sức khỏe là khôn cùng cần thiết.
Bệnh của thời tiết
Có rất nhiều duyên do gây bệnh viêm đường hô hấp trên trong đó thời điểm giao mùa, mùa đông lúc trời trở lạnh, độ ẩm trong không khí giảm thấp,… khiến sức đề kháng thân kém là nguyên cớ chính khiến bệnh khởi phát.
Cụ thể, các duyên cớ sau: dị ứng với thời tiết, các loại dị nguyên khác nhau (kháng nguyên) có trong không khí, bụi… hoặc tác động của hóa chất (khói thuốc lá - hút hoặc hít phải khói thuốc lá, thuốc lào do người khác nhả ra).
Mặt khác, khi thân thể sức đề kháng yếu khiến cho các virut, vi khuẩn trú ngụ ở chất nhầy niêm mạc mũi họng là duyên cớ chính yếu dễ dàng thâm nhập vào thân và gây bệnh.
Dấu hiệu nhận biết:
Viêm đường hô hấp trên là biểu hiện của nhiều bệnh bao gồm cảm lạnh, viêm mũi họng, viêm họng, viêm xoang, viêm thanh quản. Với các triệu chứng cốt yếu: sốt cao, nhảy mũi, sổ mũi, chảy mũi, ngạt mũi, tắc mũi, đau rát họng, ho, khàn tiếng, lạc tiếng, giọng mũi, khản đặc có khi mất tiếng, mỏi mệt, đau đầu, đau mỏi cơ khớp…Tuy nhiêm, với đặc điểm của viêm đường hô hấp trên là thời gian ủ bệnh ngắn, mô tả của bệnh nhanh và mang tính ồ ạt kèm theo là sốt cao và thành cơn (thường là 39 o C trở lên); nhảy mũi, sổ mũi xuất hiện nhiều lần trong ngày kèm theo rát mũi, đau họng. Người bệnh chảy nhiều nước mũi trong, loãng, không có mùi hôi.
Nếu virut gây bệnh ở thanh quản thì người bệnh có trình bày khàn tiếng. khởi phát của bệnh chỉ là khản tiếng, giọng mũi, sau đó tiếng bị khàn đục và nếu không được điều trị hoặc có những tác động như nói nhiều, hét to... dễ dẫn đến mất tiếng.
Tuy nhiên, mỗi cơ quan bị bệnh sẽ có những dấu hiệu tiêu biểu và đặc thù khác nhau.
- Viêm đường hô hấp trên cấp tính thường xảy ra khi gặp một số yếu tố thuận lợi tác động vào thân thể như thay đổi thời tiết đột ngột với triệu chứng khởi phát là đột ngột sốt có thể sốt nhẹ, thỉnh thoảng sốt cao và rét run kèm theo là các triệu chứng ho, người bệnh có thể ho khúng khắng hoặc ho liên tiếp, hắt xì và chảy nước mũi. Tại họng, người bệnh có triệu chứng đau khi nuốt nước miếng, khi ăn. Nếu không được điều trị hoặc điều trị không đúng thì rất dễ dàng chuyển thành mãn tính.
- Viêm đường hô hấp trên mãn tính với tả là ho khúng khắng, rát họng, thấy vướng khi nuốt (như có vật gì nằm trong họng), chảy nước mũi bộc trực. Nghẹt mũi (một bên hoặc cả hai) do hiện tượng phì đại cuốn mũi... ở những trường hợp bị viêm xoang thường có kèm theo triệu chứng đau đầu... Một số trẻ thơ bị VA kinh niên kéo dài mà căn nguyên do trực khuẩn mủ xanh (Pseudomonas aeruginosa) thì chất nhày chảy ra ở mũi thường có màu xanh thường gọi là “thò lò mũi xanh”. Ngoài chảy nước mũi, khi ngủ trẻ thường thở bằng miệng.
Khuyến cáo của bác sĩ
Để phòng bệnh viêm đường hô hấp trên trong mùa đông, quan trọng nhất vệ sinh cá nhân chủ nghĩa, vệ sinh môi trường sống.
Đối với vệ sinh cá nhân, nhất là trẻ nít và người cao tuổi mùa đông cần mặc áo ấm, giữ ấm cổ, cần quàng khăn, đi căng thẳng, tất chân… Vệ sinh răng miệng hàng ngày, trước và sau khi ngủ dậy. Khi ra đường nên đeo khẩu trang để hạn chế hít phải nhiều bụi.
Tại gia đình, nơi ở cần sạch sẽ, thông thoáng không bị gió lùa (tránh mở hai cửa lưu thông nhau). Giường ngủ gọn gàng, trực tính giặt chăn, màn,… Tuyệt đối không hút thuốc lá, thuốc lào. Những gia đình dùng bếp than cần có biện pháp hạn chế đến mức tối đa hít phải khí độc do than khi đốt cháy thải ra. Những gia đình dùng bếp củi, rơm, rạ nên dùng loại bếp ít khói.
Khi có một số dấu hiệu của bệnh viêm đường hô hấp trên như: ho, sốt, sổ mũi, hắt xì,…. không tự ý sử dụng thuốc đặc biệt là thuốc kháng sinh, không điều trị theo lời mách bảo của người khác. Cần đến cơ sở y tế để được thầy thuốc khám và điêu trị đúng.
bác sĩ Nguyễn Tiến Dũng
