Phản biện tê tê là vật trung gian truyền nCoV

tê tê có thể được buôn bán chui ở chợ động vật hoang dại tại Vũ Hán. Ảnh: National Geographic.

Các nhà nghiên cứu ở Quảng Châu, Trung Quốc, phán đoán trút, loài động vật có vú mõm dài chuyên ăn kiến thường được sử dụng trong Đông y, có thể là nguồn phát tán nCoV gây dịch viêm đường hô hấp cấp cho gần 35.000 người trên khắp thế giới. Giới chuyên gia cho rằng suy đoán dựa trên phân tích di truyền có vẻ hợp lý nhưng nhấn mạnh công trình của nhóm nghiên cứu chưa được ban bố đầy đủ.

"Đây là một quan sát khôn cùng hích. Dù chúng ta cần thêm chi tiết, kết quả nghiên cứu rất đáng lưu tâm bởi giờ đây xuất hiện thêm một số dữ liệu khác cho thấy giội mang virus có họ hàng gần với nCoV", Edward Holmes, nhà vi trùng học tiến hóa ở Đại học Sydney, Australia, nhận xét.

Nhận dạng nguồn động vật làm lây lan nCoV là một trong những vấn đề mấu chốt mà các nhà khoa học đang gấp rút tìm lời đáp. Họ virus corona tồn tại ở động vật có vú và chim. Giới nghiên cứu đã tìm thấy chứng cứ nCoV có nguồn gốc từ dơi dựa trên sự tương đồng về trình tự gene của nó với các chủng virus corona đã biết khác. Nhưng virus có thể được truyền sang người qua động vật khác. Chủng virus corona gây hội chứng suy hô hấp cấp (SARS) lây lan từ dơi sang người qua cầy hương.

Hai nhà nghiên cứu Shen Yongyi và Xiao Lihua ở Đại học Nông nghiệp Nam Trung Quốc tại Quảng Châu xác định trút là nguồn tiềm năng làm lây lan nCoV dựa trên so sánh di truyền giữa các virus corona lấy từ động vật và người bệnh. Họ phát hiện sự tương đồng về lớp lang gene đạt tới 99% theo báo cáo hôm 7/2.

Trước đó, các nhà nghiên cứu cho rằng virus corona có thể là căn do gây tử vong ở trút. nCoV và virus corona ở trút sử dụng thụ thể với cấu trúc phân tử hao hao nhau để lây nhiễm sang tế bào. Trước khi Shen và Xiao công bố nghiên cứu, giội đã được xem là ứng cử viên ăn nhập cho vị trí loài trung gian lây lan virus. "Thật ham thích khi nhóm nghiên cứu tìm thấy trình tự gần như vậy", David Robertson, nhà vi trùng học vi tính ở Đại học Glasgow, Anh, bình luận.

tê tê là động vật được bảo vệ nhưng một số loài đang vô cùng khẩn do bị buôn lậu rộng rãi để lấy vảy và thịt dùng trong Đông y chữa các bệnh về da, rối loạn kinh nguyệt và bệnh thận. Luật pháp Trung Quốc quy định người buôn lậu trút có thể lĩnh án tù 10 năm hoặc hơn.

nCoV xuất hiện ở tỉnh thành Vũ Hán của Trung Quốc hồi tháng 12/2019 và truyền sang người tại chợ buôn bán hải sản và động vật hoang dại Huanan, nơi có nhiều ca mắc bệnh đầu tiên. tê tê không nằm trong danh sách động vật buôn bán ở chợ nhưng có thể được mua bán trái phép.

Tháng trước, các nhà khoa học ở Bắc Kinh tuyên bố rắn là nguồn phát tán nCoV, nhưng giả thuyết đó bị các nhà khoa học khác chưng. Liu Yahong, hiệu trưởng Đại học Nông nghiệp Nam Trung Quốc cho biết kết quả nghiên cứu của Shen và Xiao sẽ sớm được ban bố nhằm giúp kiểm soát nCoV.

Cộng đồng khoa học hy vọng mỏng sẽ cung cấp thông tin chi tiết bao gồm nơi nhóm nghiên cứu tìm thấy những con trút mang virus rưa rứa nCoV. Arinjay Banerjee, nhà nghiên cứu virus corona ở Đại học McMaster tại Hamilton, Canada, cho biết một chi tiết quan trọng khác là nhóm nghiên cứu tìm thấy virus ở đâu trong cơ thể trút, phân lập từ mẫu máu hay trực tràng. Điều này sẽ giúp xác định nCoV truyền sang người bằng cách nào cũng như cách ngăn chặn lây.

An Khang (Theo Nature )